Energy

 

معرفی

ایران به عنوان یکی از بزرگترین کشورهای تولیدکننده نفت و گاز و دارنده یکی از بزرگترین ذخایر و منابع هیدروکربوری جهان شناخته می شود. از طرف دیگر با توجه به رویکرد مطرح در سند چشم انداز 1404 در ارتقاء جایگاه جمهوری اسلامی ایران به کشور اول منطقه از لحاظ اقتصادی ، سیاسی ، علمی و ... لزوم تأسیس بازاری متشکل جهت کشف قیمت و معامله نفت به عنوان یک کالای استرتتژیک در منطقه بیش از گذشته احساس و همین موضوع زمینه ساز طرح قیمت گذاری نفت در داخل کشور شد.

از آنجا که یکی از بهترین و شفاف ترین مکانیزم های قیمت گذاری محصولات ، عرضه آنها در بورس می باشد ، در اوایل دهه 80 ایده تأسیس بورسی برای انجام معاملات نفت و مشتقات آن طی فرآیندی مشترک میان وزارتخانه های نفت و اقتصاد شکل گرفت.

تلاش ها برای ورود نفت و سایر حامل های انرژی به بازار سرمایه و تعیین قیمت این محصولات در بورس ، اوایل سال 1390 شکل دیگری یافت.

در این سال شورای عالی بورس تصمیم گرفت بورسی را با محوریت حامل های انرژی شکل دهد ؛ و در اسفند ماه 91 بورس انرژی رسماً معاملات خود را با معاملات برق و قطران آغاز نمود تا چهارمین بورس کشور نیز در بازار سرمایه تأسیس گردد.

مزایا

از جمله مهمترین مزایای ناشی از راه اندازی بورس انرژی در کشور می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

  1. ایجاد و توسعه چارچوب مطلوب تجارت حامل های انرژی از جمله نفت ، گاز ، برق ، زغال سنگ و ...
  2. فراهم نمودن یک مرجع قیمتی قابل استناد برای حامل های انرژی
  3. کاهش هزینه های مبادلاتی و ارائه خدمات تسویه و پایاپای
  4. اصلاح الگوی مصرف انرژی در کشور به واسطه کشف سریع بهای حامل های انرژی
  5. از بین رفتن انحصار ، برقراری نظام قیمت گذاری شفاف و نوسان قیمت براساس واقعیت های بازار و صنایع انرژی
  6. ایجاد شرایط یک بازار عادلانه و بی طرف و بالا بردن سطح اعتماد بخش خصوصی و زمینه سازی جهت مشارک فعال بخش خصوصی در تجارت این صنایع (با توجه به سیاست های اصل 44 قانون اساسی)
  7. کاهش ریسک بازار بواسطه ایجاد بازار ابزارهای مشتقه معاملاتی حامل های انرژی نظیر قراردادهای آتی ، پیمان آتی و قراردادهای اختیار معامله
  8. افزایش رقابت در بازار از طریق تعامل پیوسته خریداران و فروشندگان
  9. افزایش شفافیت بازار
  10. تقویت بخش های مختلف صنایع انرژی محور ، تأمین نقدینگی مورد نیاز تولیدکنندگان و تأمین مالی جهت توسعه ظرفیت تولید آنها
  11. فراهم آوردن پیوستن به بازارهای فرامنطقه ای و بین المللی انرژی و برقراری امکان مبادلات یک جانبه و چندجانبه با کشورهای منطقه
  12. استفاده از پتانسیل های موجود در کشور جهت ترانزیت حامل های انرژی به کشورهای منطقه
  13. کسب تجربه و توان علمی مکفی جهت حضور در بازارهای منطقه ای و بین المللی
  14. افزایش و تنوع فرصت های سرمایه گذاری

سرمایه گذاری خارجی

برای بهره مندی از بخش انرژی ، سرمایه گذاران خارجی دو شیوه در اختیار دارند.

اولین روش سرمایه گذاری برای سرمایه گذاران خارجی خرید قراردادهای تحویل فیزیکی کالاهایی از قبیل نفت خام، گازهای طبیعی ، میعانات گازی ، حلال ها و ... با قیمت های رقابتی از طریق سیستم معاملات بورس انرژی و بهره مندی از کیفیت شناخته شده منابع انرژی ایران می باشد. این شیوه سرمایه گذاری برای مصرف کنندگانی که خواهان برنامه ریزی برای تولید خود هستند؛ یا شرکت های بازرگانی که در بازارهای جهانی به عنوان واسطه بین خریداران و فروشندگان عمل می نمایند طراحی شده است.

شیوه دوم سرمایه گذاری برای سرمایه گذاران خارجی در بورس انرژی سرمایه گذاری بر روی ابزارهای مالی که در بورس انرژی طراحی شده اند (از قبیل قراردادهای آتی بر روی کالاهای حامل انرژی ، قراردادهای اختیار معامله) می باشد.در این شیوه سرمایه گذاری هر سرمایه گذار قانونی با کمترین سطح سرمایه می تواند در بازارهای بورس انرژی مشارکت نموده و از فرصت های موجود در منابع انرژی ایران بهره مند گردد.