سبدگردانی:                                                                

 

«سبدگردانی»، همانطور که از نامش پیداست، چیدمان صحیح دارایی‌ها در قالب یک سبد مشخص است که میزان هر یک از دارایی‌ها و زمان خرید و فروش آنها به دقت تعیین و پایش می‌شود.

به بیان ساده «سبدگردانی» فرآیندی است که طی آن فرد خبره در امر سرمایه‌گذاری بر اساس خصوصیات، سطح ریسک‌پذیری و سرمایه هر سرمایه‌گذار، سبدی  از سهام را مناسب او تشکیل داده و به صورت مستمر بر آن نظارت و اعمال مدیریت می‌کند

قدمت سبدگردانی به دهه 40 میلادی در آمریکا بر می‌گردد. در حال حاضر، فقط سهم اندکی از سرمایه‌گذاری‌ها در جهان به شکل مستقیم انجام می‌گیرد، در واقع سهم عمده متعلق به سرمایه‌گذاری‌های غیرمستقیم شامل سرمایه‌گذاری در انواع صندوق‌ها و سبدگردانی است. خدمت سبدگردانی در سایر کشورها توسط شرکت‌های تخصصی سبدگردان و در قالب حساب‌های مدیریت شده اختصاصی انجام می‌شود. 

در حال حاضر، فقط سهم اندکی از سرمایه‌گذاری‌ها در جهان به شکل مستقیم انجام می‌گیرد، در واقع سهم عمده متعلق­ به سرمایه‌گذاری‌های غیرمستقیم شامل سرمایه‌گذاری در انواع صندوق‌ها و سبدگردانی است. در حال حاضر حجم سبدگردانی در جهان در حدود هزار میلیارد دلار است و این خدمات در سایر کشورها توسط شرکت‌های تخصصی سبدگردان و در قالب حساب‌های مدیریت شده اختصاصی انجام می‌شود.

در ایران نیز با تصویب شورای بورس در سال 1383 خدمات مشاوره و سبدگردانی سهام در بازار بورس اوراق بهادار در دستور کار شرکت های کارگزاری قرار گرفت که بتوانند پس از اخذ مجوز در قالب قرارداد مشخص برای سرمایه گذاری معین و به نمایندگی از طرف وی به منظور کسب انتفاع سرمایه گذار نسبت به خرید اوراق بهادار اقدام نمایند.

جایگاه قانونی سبدگردان

 

سبدگردان طبق تعریف ارائه شده در قانون بازار اوراق بهادار مصوب سال 1384 مجلس شورای اسلامی، شخصی حقوقی است که در قالب قراردادی مشخص به منظور کسب انتفاع به خرید و فروش اوراق بهادار برای سرمایه‌گذار می‌پردازد.

در بازار سرمایه که سبدگردان نیز در آن فعالیت دارد شورای بورس و اوراق بهادار که ریاست آن را وزیر امور اقتصادی و دارایی بر عهده دارد بالاترین رکن بازار سرمایه است. سازمان بورس و اوراق بهادار بازوی اجرایی این شوراست که موسسه عمومی غیردولتی بحساب آمده و مجوز سبدگردانی طبق مراحلی که در دستورالعمل تاسیس و فعالیت سبدگردان آمده از طرف این سازمان به متقاضی واگذار می‌گردد. شرایط احراز مجوز تاسیس و فعالیت سبدگردان شامل شرایط مالی و غیر مالی گوناگونی است. از جمله مهمترین شروط بکارگیری مدیران سبد و تحلیلگران حائز شرایط و انتخاب امین از میان اشخاص حقوقی واجد شرایط به عنوان رکن نظارتی بر عملیات سبدگردانی شرکت می باشد. به طور خلاصه می توان گفت امین حافظ منافع سرمایه گذار بوده و در صورت تخطی سبدگردان از قوانین و تعهدات، موارد را به مشتریان و سازمان اطلاع می‌دهد.

 

مزایای سبدگردانی

 

  • خرید و فروش توسط افراد متخصص و با تجربه با تحلیل‌های همه‌جانبه علمی و خبری
  • شفافیت و نظارت کامل، به دلیل نظارت ارکان قانونی (نهادهایی مانند متولی صندوق، حسابرس صندوق، سازمان بورس و اوراق بهادار)، برای اطمینان از حقوق سرمایه‌گذاران.
  • نقدشوندگی بالای سرمایه‌گذاری
  • تنوع بخشی در سبد سرمایه‌ها و بنابراین کاهش ریسک سرمایه
  • فرآیند آسان برای سرمایه‌گذاری
  • به دست آوردن بازده بالاتر در مقایسه با سایر روش‌های سرمایه‌گذاری به دلیل پذیرفتن ریسک بالاتر
  • تعیین استراتژی سرمایه‌گذاری بر اساس درجة ریسک‌پذیری، نقدشوندگی و حجم سرمایه‌گذاری مورد نظر
  • محرمانه بودن اطلاعات مشتری نزدسبد‌گردان

فرآیند سبدگردانی

 

  • مراجعه به بخش سبدگردانی
  •   ارائه مدارک از سوی سرمایه گذار (اصل شناسنامه و کارت ملی)
  •   تکمیل فرم های مربوطه توسط سرمایه گذار و سبدگردان
  •   ارزیابی وضعیت سرمایه گذار و سنجش میزان ریسک پذیری وی توسط سبدگردان
  •   واریز وجه و ارائه اصل یا تصویر گواهینامه های مربوط به نقل و انتقال سهام
  •   تنظیم قرارداد سبدگردانی و قرارداد امین
  •   ارسال مدارک تکمیل شده به سازمان بورس و اوراق بهادار جهت دریافت کد سبد
  •  تشکیل سبد اختصاصی سرمایه گذار
  •  مدیریت حرفه ای سبد با توجه به تحلیل های کارشناسانه
  •  ارائه گزارشات دوره ای (بصورت ماهانه) به سازمان و سرمایه گذار
  •  تنظیم متمم قرارداد برای هرگونه واریز، برداشت، فسخ و تمدید قراداد

 

هزینه های سبدگردانی

 

در  سبدگردانی بابت ارکان از سرمایه‌گذاران هزینه‌ای دریافت نمی‌شود. به عبارت دیگر، هزینه‌های امین، حسابرس، نرم افزار و سایر هزینه‌های مدیریت دارایی‌ها که در صندوق‌ها از سرمایه‌گذار طلب می‌شود، بر عهده شرکت سبدگردان بوده و فقط کارمزد سبدگردانی از مشتری اخذ می‌شود. فرمول پیشنهادی محاسبه کارمزد معمولا مبتنی بر عملکرد است. این روش مبتنی بر اخذ یک کارمزد ثابت اندک از بابت مدیریت سبد و اخذ کارمزد متغیر متناسب با منافع مشتری، به شرط عبور از یک نرخ توافقی سود است. این روش بر جذابیت سبدگردانی می‌افزاید؛ زیرا سرمایه‌گذار، تحمل هزینه متناسب با سود عاید شده را منطقی‌تر از پرداخت هزینه ثابت می‌داند.

آینده صنعت سبدگردانی

 

شرکت‌های سبدگردان به دلیل ساختار منعطف در سرمایه‌گذاری، از مقبولیت بالایی نزد طیف‌های مختلف سرمایه‌گذاران در بازار سرمایه برخوردارند. سرمایه‌گذاران حقوقی و حقیقی فارغ از اینکه با حرفه سرمایه‌گذاری تا چه حدی آشنا هستند، هر کدام به دلایل خاص خود انگیزه استفاده از این خدمات را دارند. از این طریق، اشخاص حقیقی پرمشغله و فاقد مهارت‌های تخصصی سرمایه‌گذاری، فرصت حضور در بازار را خواهند یافت و شرکت‌های حقوقی بدون از دست دادن تمرکز بر فعالیت‌های عملیاتی، سرمایه‌گذاری‌های مورد نظر خود را در بازار به انجام می‌رسانند. ارزش این خدمات وقتی مشخص می‌شود که چارچوب سرمایه‌گذاری سبدها متناسب با نیازها و خواسته‌های مشتری تنظیم شود. 

روند حرکت بازار سرمایه با وجود همه موانع و مشکلات، طی سال‌های اخیر از حیث کمی و کیفی رو به رشد بوده است. سبدگردانی هم از این قضیه مستثنی نیست. از طرف دیگر، بسیاری از ساختارهای کنونی در سال‌های ابتدای دهه 80 شمسی حتی در متن قانون نیز پیش‌بینی نشده بود. اما بازار به سرعت در حال رشد و توسعه است. بر این اساس در آینده نزدیک، سبدگردانی یکی از ارکان مهم بازار سرمایه خواهد شد و شرکت‌های سبدگردان حضور پر‌رنگی در بازار سرمایه و اقتصاد کشور ایفا می‌کنند. شرکت سبدگردانی هم با شناسایی مسیر و چشم‌انداز آتی بازار، استراتژی خود را تمرکز بر ارائه راه حل‌های متناسب با نیازهای سرمایه‌گذاران قرار داده است. توسعه خدمات سبدگردانی و حضور پررنگ در حوزه مدیریت صندوق‌ها از مهم‌ترین برنامه‌های شرکت است تا با تکیه بر تجارب و سوابق موفق تیم مدیریت و بدنه کارشناسی خود، گام بلندی در جهت ارائه خدمات تخصصی به طیف‌های مختلف سرمایه‌گذاران بردارد و حرفه مدیریت سرمایه‌گذاری در بورس و اوراق بهادار را به صورت علمی و تخصصی در دسترس متقاضیان مختلف، متناسب با نیازها و سلایق آنان قرار دهد.